Unit 18
Tahukah Kamu?
Tahukah kamu bahawa hutan di tengah bandar, bangunan hijau dan hari tanpa kenderaan membantu menjaga bumi? Mari kita terokai.
Tatabahasa: Penjodoh Bilangan, Kata Kerja Transitif dan Tak Transitif, Kata Kerja Pasif
你知道吗 = tahukah kamu；探索 = terokai；绿色建筑 = bangunan hijau
这一课认识几种保护地球的做法：城市森林、节能的绿色建筑、无车日，还有国家公园的集水区。语法有三项：量词、及物和不及物动词、被动动词。
例子：sebatang pokok（一棵树）里的 sebatang 就是量词。
注意：这一课语法比较多，每一项都先看例句再做题。
did you know = tahukah kamu; explore = terokai; green building = bangunan hijau
This unit explores ways of caring for the earth: city forests, energy-saving green buildings, car-free days and water catchment areas in national parks. The grammar covers three items: classifiers, transitive and intransitive verbs, and passive verbs.
Example: in sebatang pokok, meaning one tree, sebatang is the classifier.
Watch out: this unit has several grammar points, so study the example sentences before each question.
Mendengar dan Bertutur
Memberi respons kepada arahan dan permintaan
Hutan bandar membersihkan udara kota.
Cikgu: Minta perhatian semua. Hakim, tolong terangkan fungsi hutan bandar.
Hakim: Baik, cikgu. Hutan bandar memerangkap debu supaya udara bersih. Pokok-pokoknya juga menyerap air hujan.
Hakim: Baik, cikgu. Hutan bandar memerangkap debu supaya udara bersih. Pokok-pokoknya juga menyerap air hujan.
Memerangkap debu
daun menahan habuk di udara
Menyerap air
tanah dan akar menyimpan air hujan
Mengekalkan ekosistem
haiwan dan tumbuhan terus hidup
Meningkatkan kualiti alam
bandar lebih segar
城市森林 = hutan bandar；拦住灰尘 = memerangkap debu；吸收 = menyerap；生态系统 = ekosistem
老师请 Hakim 说明城市森林的作用。听到指示或请求后，先礼貌地回应“好的，老师”，再直接回答被要求的内容。城市森林可以拦住灰尘、吸收雨水、维持生态系统，让城市环境更好。
例子：老师说“请说出一个作用”，就回答“好的，老师。城市森林能吸收雨水。”
注意：老师要求说一个，就说一个；要求解释，就要加上原因。
city forest = hutan bandar; trap dust = memerangkap debu; absorb = menyerap; ecosystem = ekosistem
The teacher asks Hakim to explain what a city forest does. After hearing an instruction or request, reply politely with baik, cikgu, then answer exactly what was asked. A city forest traps dust, soaks up rainwater, keeps the ecosystem going and improves the quality of the environment.
Example: if the teacher asks for one function, say: Baik, cikgu. Hutan bandar menyerap air hujan.
Watch out: give one point if one is asked for, and add a reason if an explanation is asked for.
Mendengar dan Bertutur · Soalan 1
Cikgu: “Hakim, tolong terangkan satu fungsi hutan bandar.” Respons manakah yang paling sesuai?
回应 = respons；作用 = fungsi；拒绝 = enggan
老师请 Hakim 说出城市森林的一个作用。好的回应要有礼貌，也要真的回答问题：先说“好的，老师”，再说出一个作用。拒绝回答没有礼貌；说自己喜欢在公园玩，虽然有礼貌，却没有回答老师的问题。
例子：Baik, cikgu. Hutan bandar menyerap air hujan.
注意：有礼貌和答对内容两样都要有。
response = respons; function = fungsi; refuse = enggan
The teacher asks Hakim to give one function of a city forest. A good response is polite and actually answers: start with baik, cikgu, then name one function. Refusing to answer is rude, and saying he likes playing in the park is polite but ignores the teacher's request.
Example: Baik, cikgu. Hutan bandar menyerap air hujan.
Watch out: a good response needs both good manners and the right content.
Membaca
Kata umum dan istilah
Bangunan hijau menjimatkan tenaga.
Kata umum
cahaya matahari, mengurangkan, menjimatkan — digunakan setiap hari
Istilah
panel solar, penyaman udara, cermin lut sinar, gas berbahaya — perkataan khas bidang sains
Bangunan hijau mempunyai cermin lut sinar supaya cahaya matahari dapat masuk. Panel solar di atas bumbung menghasilkan tenaga elektrik. Penggunaan penyaman udara dapat dikurangkan, jadi elektrik dapat dijimatkan.
术语 = istilah；一般词语 = kata umum；透明玻璃 = cermin lut sinar；太阳能板 = panel solar；冷气机 = penyaman udara
绿色建筑用透明玻璃让阳光照进来，用屋顶的太阳能板发电，所以可以少开冷气、省电，也减少有害气体。文章里有两种词：日常都用的一般词语，像“阳光”“减少”“节省”；以及科学领域的专门术语，像“太阳能板”。不懂的术语可以查字典。
例子：“冷气机”是术语，“凉快”是一般词语。
注意：术语通常是两个词合成的专有名称，不能拆开来随便换词。
technical term = istilah; general word = kata umum; transparent (clear) glass = cermin lut sinar; solar panel = panel solar; air conditioner = penyaman udara
A green building uses transparent (clear) glass to let sunlight in and solar panels on the roof to make electricity, so air conditioners are used less, power is saved and harmful gases are reduced. The text mixes everyday words, such as cahaya, mengurangkan and menjimatkan, with special science terms, such as panel solar. Look up unfamiliar terms in a dictionary.
Example: penyaman udara is a term, while sejuk is an everyday word.
Watch out: a term is often a fixed pair of words, so its parts cannot be swapped freely.
Membaca · Soalan 2
Perkataan manakah istilah sains?
术语 = istilah；减少 = mengurangkan；光 = cahaya
术语是某个专业领域的专门名称。太阳能板是科学和工程里的专门名称，所以是术语。“减少”和“光”是大家平常说话就会用到的一般词语，在家里、在市场都会听到。
例子：sel suria、tenaga boleh baharu 也是科学术语。
注意：一个词常在科学课上出现，不代表它一定是术语；要看它是不是专门名称。
technical term = istilah; reduce = mengurangkan; light = cahaya
A technical term is a special name used in one field of knowledge. Panel solar is a special name from science and engineering, so it is a term. Mengurangkan and cahaya are everyday words people use at home or at the market.
Example: tenaga boleh baharu, meaning renewable energy, is also a science term.
Watch out: a word appearing in a science lesson is not automatically a term; check whether it is a special name.
Menulis
Menjawab soalan bercapah
Notis Hari Tanpa Kenderaan.
NOTIS: HARI TANPA KENDERAAN
Tarikh: Ahad ini, 7.00 pagi hingga 10.00 pagi
Laluan ditutup kepada semua kenderaan bermotor di Jalan Mawar.
Orang ramai dijemput berjalan kaki dan berbasikal untuk mengurangkan pencemaran alam sekitar.
Tarikh: Ahad ini, 7.00 pagi hingga 10.00 pagi
Laluan ditutup kepada semua kenderaan bermotor di Jalan Mawar.
Orang ramai dijemput berjalan kaki dan berbasikal untuk mengurangkan pencemaran alam sekitar.
Soalan bercapah
Pada pendapat kamu, adakah program ini baik? Mengapa?
Jawapan
Pada pendapat saya, program ini baik kerana udara menjadi lebih bersih.
无车日 = Hari Tanpa Kenderaan；封路 = laluan ditutup；机动车辆 = kenderaan bermotor；污染 = pencemaran
这是一张市政府的通告：星期天早上市中心封路，汽车和摩托车都不能进入，鼓励大家走路和骑脚车，减少空气污染。开放式问题没有唯一答案，回答时要写完整的句子，先说看法，再用 kerana 说原因。
例子：Pada pendapat saya, saya akan berbasikal kerana badan menjadi sihat.
注意：只写“好”或“会”不够，要写完整的句子加理由。
car-free day = Hari Tanpa Kenderaan; road closed = laluan ditutup; motor vehicle = kenderaan bermotor; pollution = pencemaran
This is a city council notice: on Sunday morning the town centre is closed to cars and motorcycles, and people are encouraged to walk and cycle to reduce pollution. Open questions have no single answer, so write a full sentence that states your view and then gives a reason with kerana.
Example: Pada pendapat saya, saya akan berbasikal kerana badan menjadi sihat.
Watch out: one-word answers are not enough; write a full sentence with a reason.
Menulis · Soalan 3
Soalan: Mengapakah orang ramai digalakkan berbasikal pada hari itu? Jawapan manakah yang paling lengkap?
鼓励 = digalakkan；骑脚车 = berbasikal；完整 = lengkap
题目问“为什么”，所以答案要有原因，而且要是完整句子。“为了减少污染”是通告里写的原因，句子也有主语。另一个只写时间地点，没有原因，也不是完整句子；说“因为路很远”是错误的原因，通告里没有这样写。
例子：Mereka berjalan kaki supaya udara di bandar lebih bersih.
注意：原因必须根据通告的内容，不能自己编。
encouraged = digalakkan; cycle = berbasikal; complete = lengkap
The question asks why, so the answer needs a reason and must be a full sentence. To reduce pollution is the reason in the notice, and that sentence has a subject. Another choice gives only a time and place, with no reason and no subject, and saying the road is very far is a wrong reason that the notice never gives.
Example: Mereka berjalan kaki supaya udara di bandar lebih bersih.
Watch out: the reason must come from the notice, not from your own guess.
Seni Bahasa
Melengkapkan pantun
Pantun tentang taman negara dan kawasan tadahan air.
Pokok bidara / di tepi perigi,a
Pohon mempelam / di tepi taman;b
Hutan dijaga / setiap hari,a
Hakisan tanah / dapat dielakkan.b
Jeda ( / ) = berhenti sebentar di tengah baris semasa membaca pantun.
Kawasan tadahan air
hutan yang menyimpan air untuk sungai dan empangan
Hakisan tanah
tanah runtuh dibawa air
Kitaran alam
air, tumbuhan dan haiwan saling bergantung
停顿 = jeda；集水区 = kawasan tadahan air；土壤侵蚀 = hakisan tanah；自然循环 = kitaran alam；芒果树 = pohon mempelam
pantun 的押韵是 a-b-a-b：第一、三行结尾同音，第二、四行结尾同音。这首 pantun 的第一、三行以 -i 结尾，第二、四行以 -an 结尾。每行中间有一个停顿（jeda），用斜线 / 标出，朗读时在那里稍停一下，例如 Pokok bidara / di tepi perigi。补完整 pantun 时，要选押韵又合意思的诗句。这首诗的意思是：每天守护森林，就能避免土壤流失。
例子：perigi 和 hari 押韵，taman 和 dielakkan 押韵。
注意：押韵看的是每行最后一个词的尾音，不是第一个词；jeda 只是朗读时的停顿，不用押韵。
pause = jeda; water catchment area = kawasan tadahan air; soil erosion = hakisan tanah; natural cycle = kitaran alam; mango tree = pohon mempelam
A pantun rhymes a-b-a-b: lines one and three end with the same sound, and so do lines two and four. Here lines one and three end in -i and lines two and four end in -an. Each line also has a pause in the middle, called jeda and marked with a slash (/); stop briefly there when reading, as in Pokok bidara / di tepi perigi. To complete a pantun, choose a line that both rhymes and fits the meaning. This pantun says guarding the forest every day prevents soil erosion.
Example: perigi rhymes with hari, and taman rhymes with dielakkan.
Watch out: rhyme depends on the ending of the last word in each line, not the first word; the jeda is only a reading pause and does not need to rhyme.
Seni Bahasa · Soalan 4
Pilih baris keempat yang sesuai.
Burung merpati / terbang tinggi,
Hinggap sebentar / di atas batu;
Kawasan tadahan / kita lindungi,
________________
保护 = lindungi；石头 = batu；一直 = selalu
第四行要跟第二行押韵。第二行结尾是 batu（-u），所以第四行也要以 -u 结尾，selalu 刚好押韵，意思也接得上：保护集水区，大自然的循环就能一直保持。另外两句意思也说得通，但结尾是 -ar 和 -ang，没有押韵。
例子：第二行的 di atas batu 跟第四行的 terjaga selalu 押韵。
注意：补 pantun 要同时检查押韵和意思。
protect = lindungi; stone = batu; always = selalu
The fourth line must rhyme with the second. Line two ends with batu (-u), so line four must also end in -u; selalu rhymes and the meaning follows on: protect the catchment area and the natural cycle stays healthy. The other two lines make sense too, but they end in -ar and -ang, so they do not rhyme.
Example: di atas batu pairs with terjaga selalu.
Watch out: when completing a pantun, check both the rhyme and the meaning.
Tatabahasa
Penjodoh Bilangan
Di dusun buah-buahan datuk.
| Penjodoh | Untuk | Contoh di dusun |
|---|---|---|
| batang | benda panjang | sebatang pokok durian |
| ekor | haiwan | seekor monyet |
| buah | benda besar | sebuah pondok |
| kawan | kumpulan haiwan | sekawan burung |
| rumpun | tumbuhan berumpun | serumpun buluh |
| utas | tali, rantai | seutas tali |
| bilah | pisau, parang | sebilah parang |
| pasang | dua benda sejenis | sepasang kasut but |
| berkas | benda yang diikat | seberkas kayu api |
| deret | benda berbaris | sederet pokok pisang |
Penjodoh dan isinya: sebakul rambutan, sebotol air
量词 = penjodoh bilangan；竹丛 = serumpun buluh；一把（刀）= sebilah
马来文说数量时，数词和名词中间要加量词，和华文的“一棵、一只、一间”很像。batang 用在长条的东西，ekor 用在动物，buah 用在大的东西，kawan 用在一群动物，rumpun 用在一丛一丛的植物，utas 用在绳子，bilah 用在刀。se- 就是“一”。
例子：Datuk menanam serumpun buluh di tebing sungai.（祖父在河岸种了一丛竹子。）
注意：一群鸟是 sekawan burung，一群牛也是 sekawan lembu，不说 seekor。
classifier = penjodoh bilangan; clump of bamboo = serumpun buluh; one blade = sebilah
When counting in Malay, a classifier goes between the number and the noun, a little like a piece of or a herd of in English. Batang is for long things, ekor for animals, buah for large objects, kawan for a group of animals, rumpun for plants growing in clumps, utas for ropes and bilah for blades. The prefix se- means one.
Example: Datuk menanam serumpun buluh di tebing sungai.
Watch out: a flock of birds is sekawan burung, not seekor, because it is a group.
Tatabahasa · Padanan
Padankan penjodoh bilangan dengan kata nama
一对 = sepasang；一条（绳）= seutas；一群 = sekawan
配对时想一想东西的样子：一丛一丛长的竹子用 serumpun；细长的绳子用 seutas；有刀锋的巴冷刀用 sebilah；成群飞的鸟用 sekawan；一双鞋子用 sepasang。
例子：Ibu membeli sepasang selipar baharu untuk adik.
注意：seutas 用于绳子、项链等细长软的东西；硬的长条东西才用 sebatang。
a pair = sepasang; a length of rope = seutas; a flock = sekawan
When matching, picture the shape of each thing: bamboo growing in clumps takes serumpun, a thin rope takes seutas, a parang with its sharp blade takes sebilah, birds flying in a group take sekawan, and a pair of shoes takes sepasang.
Example: Ibu membeli sepasang selipar baharu untuk adik.
Watch out: seutas is for thin, soft things such as rope or a necklace; stiff long objects take sebatang.
Tatabahasa
Kata Kerja Transitif dan Tak Transitif
Pegawai kesihatan datang ke taman perumahan.
| Jenis | Contoh ayat | Objek? |
|---|---|---|
| Transitif | Pegawai itu membuka pintu stor. | ya: pintu stor |
| Transitif | Pekerja menyembur ubat nyamuk. | ya: ubat nyamuk |
| Tak transitif | Penduduk berkumpul di dewan. | tiada |
| Tak transitif | Ketua kampung berucap dengan jelas. | tiada |
Tanya: apa yang dibuka? Jika ada jawapan, kata kerja itu transitif.
及物动词 = kata kerja transitif；不及物动词 = kata kerja tak transitif；宾语 = objek
及物动词后面一定要有宾语，句子才完整，例如“打开仓库的门”、“喷灭蚊药”。不及物动词后面不需要宾语，例如“集合”、“演讲”。卫生局的人员来住宅区喷雾灭蚊，这些句子都用到两类动词。
例子：Pekerja itu membuka tingkap.（及物）／ Kanak-kanak itu tidur.（不及物）
注意：判断方法：问“什么被……？”能答出东西的，就是及物动词。
transitive verb = kata kerja transitif; intransitive verb = kata kerja tak transitif; object = objek
A transitive verb needs an object after it to complete the sentence, such as membuka pintu stor or menyembur ubat nyamuk. An intransitive verb needs no object, such as berkumpul or berucap. These sentences describe health officers fogging a housing area against mosquitoes.
Example: Pekerja itu membuka tingkap. is transitive, while Kanak-kanak itu tidur. is intransitive.
Watch out: ask what is being acted on; if there is an answer, the verb is transitive.
Tatabahasa · Soalan 5
Ayat manakah menggunakan kata kerja transitif?
喷 = menyembur；集合 = berkumpul；平静地 = dengan tenang
及物动词后面接宾语。“工人喷药”里，喷的是“药”，有宾语，所以是及物。“居民在操场集合”里，集合后面是地点，不是宾语；“官员平静地演讲”里，演讲后面是方式，也不是宾语，两句都用不及物动词。
例子：Nenek menyiram pokok bunga.（宾语：pokok bunga）
注意：在 di、dengan 后面的词是地点或方式，不是宾语。
spray = menyembur; gather = berkumpul; calmly = dengan tenang
A transitive verb is followed by an object. In the sentence about the worker spraying, what is sprayed is ubat, an object, so it is transitive. In the sentence about residents gathering, the words after the verb give a place, and in the one about the officer speaking calmly, they give a manner; neither is an object, so both verbs are intransitive.
Example: Nenek menyiram pokok bunga. Here pokok bunga is the object.
Watch out: words after di or dengan show a place or manner, not an object.
Tatabahasa
Kata Kerja Pasif
Lawatan ke pusat hutan hujan di Sabah.
| Ayat aktif | Ayat pasif |
|---|---|
| Cikgu Ain mencatat nama murid. | Nama murid dicatat oleh Cikgu Ain. |
| Pemandu hutan mengarahkan murid beratur. | Murid diarahkan beratur oleh pemandu hutan. |
| Pegawai memberikan risalah kepada kami. | Risalah diberikan kepada kami oleh pegawai. |
ter- (tidak sengaja)
Daun kering itu terpijak oleh Wei Jie.
ter- (keadaan)
Seekor tupai terlihat di atas dahan.
被动动词 = kata kerja pasif；记录 = dicatat；被指示 = diarahkan；不小心踩到 = terpijak
被动句把“被做动作的东西”放在句子前面，动词用 di- 前缀，做动作的人放在 oleh 后面。主动句“老师记录名字”变成被动句“名字被老师记录”。ter- 前缀表示不小心发生的动作（terpijak），或者一种状态（terlihat，看得见）。学生去沙巴雨林中心参观，这些句子都在那里发生。
例子：Pokok itu ditanam oleh murid Tahun 3.
注意：变成被动句时，动词的 meN- 要换成 di-，不能两个一起用。
passive verb = kata kerja pasif; recorded = dicatat; instructed = diarahkan; accidentally stepped on = terpijak
A passive sentence puts the thing receiving the action first, uses a verb with the di- prefix, and names the doer after oleh. The active sentence about the teacher recording names becomes Nama murid dicatat oleh Cikgu Ain. The ter- prefix shows an accidental action, such as terpijak, or a state, such as terlihat, meaning can be seen. These sentences come from a school visit to a rainforest centre in Sabah.
Example: Pokok itu ditanam oleh murid Tahun 3.
Watch out: in the passive, meN- is replaced by di-; never use both together.
Tatabahasa · Soalan 6
Ayat aktif: Murid itu mengutip sampah. Pilih ayat pasif yang betul.
捡 = mengutip；被捡 = dikutip；由 = oleh
被捡的是垃圾，所以垃圾放在句首，动词由 mengutip 变成 dikutip，做动作的学生放在 oleh 后面。只把垃圾移到前面却保留 mengutip，意思变成“垃圾在捡学生”；把学生放前面再用 dikutip，意思变成“学生被垃圾捡起来”，都不合理。
例子：Murid itu menanam pokok. → Pokok ditanam oleh murid itu.
注意：转换后读一遍，看意思和原来的主动句是否一样。
pick up = mengutip; picked up = dikutip; by = oleh
The rubbish is what gets picked up, so it moves to the front, the verb changes from mengutip to dikutip, and the pupil who acts follows oleh. Moving the rubbish forward but keeping mengutip makes it sound as if the rubbish picks up the pupil, and putting the pupil first with dikutip says the pupil is picked up by rubbish; neither makes sense.
Example: Murid itu menanam pokok. becomes Pokok ditanam oleh murid itu.
Watch out: read your passive sentence again to check that it means the same as the active one.
Tatabahasa · Bina Ayat
Susun kad menjadi ayat pasif
树苗 = anak pokok；被种 = ditanam；风纪 = pengawas
这句话的意思是“那棵树苗是由风纪种的”。被动句先说被做动作的东西（Anak pokok itu），接着是 di- 动词（ditanam），最后用 oleh 带出做动作的人（pengawas）。
例子：Bunga itu disiram oleh Mei Ling.
注意：oleh 后面跟的是人，不是东西。
sapling = anak pokok; planted = ditanam; prefect = pengawas
This sentence means the sapling was planted by the prefect. A passive sentence begins with the thing acted on (Anak pokok itu), then the di- verb (ditanam), then oleh with the doer (pengawas).
Example: Bunga itu disiram oleh Mei Ling.
Watch out: the word after oleh is the doer of the action, not the thing acted on.
Ringkasan
Syabas!
Kita tahu cara menjaga bumi.
Kita belajar memberi respons kepada arahan, membezakan kata umum dan istilah, menjawab soalan bercapah, melengkapkan pantun, penjodoh bilangan, kata kerja transitif dan tak transitif, serta kata kerja pasif.
Kembali ke Kelestarian Alam →