Unit 17
Sumbangan Kita
Setiap orang boleh menyumbang untuk menjaga alam: menyertai kelab alam sekitar, menjaga sungai dan laut, serta mengitar semula barang elektrik.
Tatabahasa: Ayat Tunggal, Ayat Majmuk, Kata Ganti Nama
贡献 = sumbangan；环境 = alam sekitar；保育 = pemuliharaan
这一课讲我们可以为大自然做些什么：参加环保团体、读环保 pantun、了解河流污染、回收电子废料、看稻田怎样用环保方法种植。语法有三项：单句、复句和代词。
例子：Kami membersihkan pantai.（我们清理海滩。）是一个单句。
注意：小小的行动，例如不乱丢垃圾，也是一种贡献。
contribution = sumbangan; environment = alam sekitar; conservation = pemuliharaan
This unit is about what we can do for nature: joining an environmental group, reading pantun about the earth, learning about river pollution, recycling electronic waste and seeing how a paddy field is farmed in a nature-friendly way. The grammar covers simple sentences, compound sentences and pronouns.
Example: Kami membersihkan pantai. is a simple sentence.
Watch out: small actions, such as not littering, are contributions too.
Mendengar dan Bertutur
Bersoal jawab tentang Rakan Alam Sekitar
Tanya dan jawab untuk mendapat maklumat.
Aini: Apakah yang kamu tahu tentang Rakan Alam Sekitar?
Mira: Program ini mengajak murid melestarikan alam.
Aini: Mengapakah kamu ingin menyertainya?
Mira: Saya ingin menjaga sungai di kampung saya.
Aini: Dari manakah kamu mendapat maklumat ini?
Mira: Daripada papan kenyataan sekolah.
Mira: Program ini mengajak murid melestarikan alam.
Aini: Mengapakah kamu ingin menyertainya?
Mira: Saya ingin menjaga sungai di kampung saya.
Aini: Dari manakah kamu mendapat maklumat ini?
Mira: Daripada papan kenyataan sekolah.
Kesedaran
tahu dan sedar akan sesuatu
Tanggungjawab
tugas yang mesti dilaksanakan
Pemuliharaan
usaha menjaga supaya tidak rosak
意识 = kesedaran；责任 = tanggungjawab；保育 = pemuliharaan
Aini 问 Mira 有关“环境之友”计划的事。问答时要听清楚问题的种类：问“什么”是要资料，问“为什么”是要原因，问“从哪里”是要消息来源。Mira 每次都只回答被问的那一点，所以对话清楚又有条理。
例子：有人问你从哪里知道这个计划，你可以回答“从我的班主任那里”（Daripada guru kelas saya）。
注意：来源是人或抽象的东西时用 daripada（daripada guru、daripada internet）；表示地方、方向或时间才用 dari（dari Kuching、dari pagi）。
awareness = kesedaran; responsibility = tanggungjawab; conservation = pemuliharaan; sustain = melestarikan
Aini asks Mira about a programme called Rakan Alam Sekitar. In a question-and-answer exchange, notice what kind of question is asked: apakah asks for information, mengapakah asks for a reason, and dari manakah asks for the source. Mira answers only what is asked each time, so the talk is clear and orderly.
Example: Dari manakah kamu tahu tentang program ini? Daripada guru kelas saya.
Watch out: use daripada for people or abstract sources (daripada guru, daripada internet); use dari for a place, direction or time (dari Kuching, dari pagi).
Mendengar dan Bertutur · Soalan 1
Aini bertanya: “Mira, mengapakah kamu ingin menyertai Rakan Alam Sekitar?” Jawapan manakah yang sesuai?
为什么 = mengapakah；告示板 = papan kenyataan；星期六 = hari Sabtu
Aini 用 mengapakah 问 Mira 为什么想参加，所以答案要说出原因：想保护环境。说在告示板上看到，是回答“从哪里知道”；说活动在星期六，是回答“什么时候”，都答非所问。
例子：Mengapakah kamu menanam pokok? → Saya mahu udara lebih segar.
注意：先认出疑问词，就知道答案要讲原因、时间还是地点。
why = mengapakah; notice board = papan kenyataan; Saturday = hari Sabtu
Aini asks Mira with mengapakah why she wants to join, so the answer must give a reason: to protect the environment. Saying she read it on the notice board answers where she learned about it, and saying the programme is on Saturday answers when, so both miss the question.
Example: Mengapakah kamu menanam pokok? Saya mahu udara lebih segar.
Watch out: spot the question word first and you will know whether to give a reason, a time or a place.
Membaca
Pantun menjaga bumi
Baca dengan sebutan dan intonasi yang betul.
Lancang kecil belayar ke tengah,
Membawa garam dari seberang;
Sampah di laut wajib dicegah,
Kasih pada alam zahirkan sekarang.
Pergi ke kebun memetik serai,
Serai dibawa ke dalam taman;
Udara bersih kita hargai,
Pembakaran terbuka mesti dielakkan.
Lancang
perahu layar kecil
Zahirkan
tunjukkan
Dielakkan
dijauhi, tidak dibuat
小帆船 = lancang；表现出来 = zahirkan；避免 = dielakkan；露天焚烧 = pembakaran terbuka
这两首环保 pantun 的意思都在后两行。第一首说：海里的垃圾一定要防止，现在就要表现出对大自然的爱。第二首说：要珍惜干净的空气，必须避免露天焚烧。朗读时每行中间停一下，句尾声音放稳。
例子：Pembakaran sampah di belakang rumah mesti dielakkan.
注意：belayar 是标准写法，不写成 berlayar。
small sailing boat = lancang; show = zahirkan; avoided = dielakkan; open burning = pembakaran terbuka
The message of both pantun lies in their last two lines. The first says rubbish in the sea must be prevented and we should show our love for nature now. The second says we should value clean air, so open burning must be avoided. Pause in the middle of each line and keep your voice steady at the end.
Example: Pembakaran sampah di belakang rumah mesti dielakkan.
Watch out: the standard spelling is belayar, not berlayar.
Membaca · Soalan 2
Apakah maksud pantun kedua?
香茅 = serai；花园 = taman；珍惜 = hargai
前两行讲去菜园摘香茅、把香茅带进花园，那是 pembayang，只用来押韵和引出话题。后两行才是意思：珍惜干净的空气，不要露天烧东西。讲香茅要种在花园、或每天去菜园的答案，都只看了前两行。
例子：Ayah tidak membakar daun kering; dia menjadikannya baja.
注意：pembayang 和意思常常没有直接关系，不要被前两行带走。
lemongrass = serai; garden = taman; value = hargai
The first two lines, about picking lemongrass and carrying it into the garden, are the pembayang that set the rhyme. The meaning is in the last two lines: value clean air and avoid open burning. Answers about planting lemongrass or going to the farm every day only look at the first two lines.
Example: Ayah tidak membakar daun kering; dia menjadikannya baja.
Watch out: the pembayang often has no direct link to the meaning, so do not be led by it.
Menulis
Menjawab soalan pemahaman
Baca teks, kemudian jawab dengan ayat lengkap.
Pameran Alam Sekitar diadakan di dewan sekolah. Nadia belajar bahawa sungai dicemari dari dua punca. Punca tetap datang dari tempat yang dapat dikenal pasti, seperti paip kilang yang mengalirkan sisa toksik dan sisa minyak. Sisa larut resap pula dibawa oleh air hujan dari ladang dan jalan raya. Pada hari Sabtu, Nadia dan rakan-rakan membersihkan Sungai Cempaka. Mereka berjanji tidak akan membuang sampah ke dalam sungai.
Soalan
Di manakah pameran itu diadakan?
Jawapan lengkap
Pameran itu diadakan di dewan sekolah.
固定污染源 = punca tetap；扩散性污水 = sisa larut resap；有毒废料 = sisa toksik
这篇短文介绍河流污染的两种来源：固定来源是找得到出口的地方，例如工厂排出有毒废料和废油的水管；扩散性的污水是雨水从农田、马路一路冲进河里的脏东西。回答理解题时，要把问题里的词放进答案，写成完整的句子。
例子：问“谁清理了河流？”答 Nadia dan rakan-rakan membersihkan Sungai Cempaka.
注意：只写 di dewan sekolah 不算完整句子，要有主语。
fixed source = punca tetap; runoff waste = sisa larut resap; toxic waste = sisa toksik
This short text describes two sources of river pollution: a fixed source is a place that can be identified, such as a factory pipe releasing toxic waste and oil; runoff is dirt carried by rain from farms and roads into the river. When answering comprehension questions, reuse words from the question and write a complete sentence.
Example: if asked who cleaned the river, answer Nadia dan rakan-rakan membersihkan Sungai Cempaka.
Watch out: writing only di dewan sekolah is not a full sentence; it needs a subject.
Menulis · Soalan 3
Apakah contoh pencemaran dari punca tetap?
固定来源 = punca tetap；工厂 = kilang；农田 = ladang
固定污染源是一个找得到、指得出来的地方。工厂的水管就是一个固定的排放口，所以它排出的有毒废料属于固定来源。从农田流下来的雨水来自一大片地方，是扩散性的；学生捡起的垃圾是在清理河流，不是污染。
例子：Paip kumbahan yang bocor juga ialah punca tetap.
注意：能用手指出“就是那里”的，才是固定来源。
fixed source = punca tetap; factory = kilang; farm = ladang
A fixed source of pollution is a place you can find and point to. A factory pipe is a fixed outlet, so the toxic waste it releases comes from a fixed source. Rainwater flowing off farms comes from a wide area, so it is runoff, and rubbish picked up by pupils is part of the clean-up, not pollution.
Example: Paip kumbahan yang bocor juga ialah punca tetap.
Watch out: it is a fixed source only if you can point and say that is where it comes from.
Tatabahasa
Ayat Tunggal
Satu subjek dan satu predikat.
| Subjek | Predikat |
|---|---|
| Murid-murid | mengumpulkan telefon lama. |
| Cikgu Faizal | guru Sains kami. |
| Pengawas | mengedarkan risalah tentang sisa elektronik. |
| Komputer rosak itu | dibawa ke pusat pelupusan. |
Ayat tunggal = 1 subjek + 1 predikat
单句 = ayat tunggal；主语 = subjek；谓语 = predikat；电子废料 = sisa elektronik
单句只有一个主语和一个谓语。主语是句子要讲的人或东西，谓语是讲主语怎么样、做什么。谓语可以是动作（mengumpulkan telefon lama），也可以是名词（guru Sains kami）。
例子：Pengawas mengedarkan risalah.（主语：Pengawas；谓语：mengedarkan risalah）
注意：句子里出现 dan、lalu 这类连词连接两个动作时，通常就不是单句了。
simple sentence = ayat tunggal; subject = subjek; predicate = predikat; electronic waste = sisa elektronik
A simple sentence has one subject and one predicate. The subject is the person or thing the sentence is about, and the predicate tells what the subject is or does. The predicate can be an action, such as mengumpulkan telefon lama, or a noun phrase, such as guru Sains kami.
Example: Pengawas mengedarkan risalah. Here Pengawas is the subject and mengedarkan risalah is the predicate.
Watch out: when dan or lalu joins two actions, the sentence is usually no longer simple.
Tatabahasa · Soalan 4
Ayat manakah ayat tunggal?
电视 = televisyen；连词 = kata hubung；送 = menghantar
单句只有一个主语、一个谓语。“我们把坏电视带到学校”只有一个动作，是单句。另外两句都用了连词 dan 或 lalu，把两个动作连在一起，是复句。
例子：Adik membuang bateri lama ke dalam tong khas.
注意：句子长不一定是复句，要看有没有连词把两个句子接起来。
television = televisyen; conjunction = kata hubung; send = menghantar
A simple sentence has one subject and one predicate. We bring a broken television to school has just one action, so it is simple. The other two use dan or lalu to join two actions, which makes them compound sentences.
Example: Adik membuang bateri lama ke dalam tong khas.
Watch out: a long sentence is not always compound; check for a conjunction joining two sentences.
Tatabahasa
Ayat Majmuk
Dua ayat tunggal digabungkan dengan kata hubung.
| Kata hubung | Kegunaan | Contoh di tepi pantai |
|---|---|---|
| dan | menggabungkan | Nadia dan Firdaus berjalan di tepi pantai. |
| lalu | satu demi satu | Nadia ternampak tompokan minyak lalu mengambil gambar. |
| sambil | serentak | Datuk mencari ketam sambil bersiul. |
| atau | pilihan | Kita lapor kepada polis atau pihak berkuasa? |
复句 = ayat majmuk；连词 = kata hubung；同时 = serentak；油污 = tompokan minyak
复句是用连词把两个以上的单句连成一句。dan 表示“和、并且”；lalu 表示一个动作做完接着做另一个；sambil 表示两个动作同时进行；atau 表示二选一。Nadia 和 Firdaus 陪祖父去海边抓螃蟹，看到油污，这些句子都是复句。
例子：Nadia ternampak burung itu. Dia mengambil gambar. → Nadia ternampak burung itu lalu mengambil gambar.
注意：合并后，第二句重复的主语要删掉。
compound sentence = ayat majmuk; conjunction = kata hubung; at the same time = serentak; oil patch = tompokan minyak
A compound sentence joins two or more simple sentences with a conjunction. Dan means and; lalu means one action follows another; sambil means two actions happen at the same time; atau gives a choice. These sentences describe Nadia and Firdaus crabbing with their grandfather and finding an oil patch on the beach.
Example: Nadia ternampak burung itu. Dia mengambil gambar. becomes Nadia ternampak burung itu lalu mengambil gambar.
Watch out: after joining, drop the repeated subject of the second sentence.
Tatabahasa · Soalan 5
Pilih kata hubung yang sesuai.
Kamu mahu ikut datuk ke pantai ________ tunggu di rumah?
或者 = atau；一边……一边 = sambil；然后 = lalu
祖父问孙子：要跟去海边，还是留在家里等？这是二选一，所以用 atau。sambil 要两个动作同时做，但人不能一边去海边一边留在家；lalu 是先后发生的动作，也不合这个问题。
例子：Kamu mahu minum teh atau kopi?
注意：句子里给出两个选择让人挑，就用 atau。
or = atau; while = sambil; then = lalu
Grandfather asks whether the child wants to come to the beach or wait at home. That is a choice between two options, so atau fits. Sambil needs two actions happening together, but nobody can go to the beach while staying home, and lalu shows one action after another, which does not suit this question.
Example: Kamu mahu minum teh atau kopi?
Watch out: when a sentence offers two options to pick from, use atau.
Tatabahasa · Bina Ayat
Susun kad menjadi ayat majmuk
看见 = ternampak；告诉 = memberitahu；然后 = lalu
这是两个单句：Firdaus ternampak tompokan minyak（Firdaus 看见油污）和 Dia memberitahu datuk（他告诉祖父）。先看见、然后告诉，是先后发生的动作，所以用 lalu 连起来，第二句的 Dia 删掉。
例子：Adik terjatuh lalu menangis.
注意：lalu 放在两个动作中间，不放在句子最前面。
catch sight of = ternampak; tell = memberitahu; then = lalu
There are two simple sentences here: Firdaus sees an oil patch, and he tells his grandfather. Seeing comes first and telling follows, so lalu joins them, and the repeated Dia in the second sentence is dropped.
Example: Adik terjatuh lalu menangis.
Watch out: lalu goes between the two actions, not at the very start of the sentence.
Tatabahasa
Kata Ganti Nama
Nadia dan adiknya melawat sawah padi datuk.
| Jenis | Kata |
|---|---|
| Diri pertama (yang bercakap) | saya, aku, kami, kita |
| Diri kedua (yang dilawan bercakap) | kamu, awak, anda, kalian |
| Diri ketiga (yang diceritakan) | dia, beliau, mereka |
| Tunjuk umum | ini (dekat), itu (jauh) |
| Tunjuk tempat | sini (dekat), situ (agak jauh), sana (jauh) |
Datuk: Kalian buat apa di sini?
Nadia: Kami melihat pesawah di sana, datuk. Mengapakah mereka tidak menggunakan racun perosak?
Datuk: Mereka menggunakan baja organik. Burung hantu di situ pula menangkap tikus.
Nadia: Kami melihat pesawah di sana, datuk. Mengapakah mereka tidak menggunakan racun perosak?
Datuk: Mereka menggunakan baja organik. Burung hantu di situ pula menangkap tikus.
代词 = kata ganti nama；第一人称 = diri pertama；指示代词 = kata ganti nama tunjuk；农夫 = pesawah
代词用来代替人名或地名。第一人称是说话的人（saya、kami），第二人称是听话的人（kamu、kalian），第三人称是被谈论的人（dia、mereka）。ini 指近的东西，itu 指远的；sini 是这里，situ 是不远处的那里，sana 是很远的那边。
例子：Kami tinggal di sini, tetapi datuk tinggal di sana.
注意：kami 不包括听话的人，kita 包括听话的人。
pronoun = kata ganti nama; first person = diri pertama; demonstrative = kata ganti nama tunjuk; paddy farmer = pesawah
Pronouns stand in for names of people or places. First person is the speaker (saya, kami), second person is the listener (kamu, kalian) and third person is the one talked about (dia, mereka). Ini points to something near and itu to something far; sini means here, situ means there not far away, and sana means over there, far away.
Example: Kami tinggal di sini, tetapi datuk tinggal di sana.
Watch out: kami leaves out the listener, while kita includes the listener.
Tatabahasa · Padanan
Padankan kata ganti nama dengan jenisnya
你们 = kalian；他们 = mereka；那里 = situ
配对时问自己：这个词指说话的人、听话的人，还是第三者？还是指东西或地方？kami 是说话的一方，kalian 是听话的一群人，mereka 是被谈论的一群人；itu 指东西，situ 指地方。
例子：Mereka menanam padi di situ.
注意：itu 和 situ 很像，但 itu 指东西，situ 指地点。
you all = kalian; they = mereka; there = situ
For each word ask yourself: does it point to the speaker, the listener or someone else, or to a thing or a place? Kami is the speaker's side, kalian is a group of listeners, mereka is a group being talked about, itu points to a thing and situ points to a place.
Example: Mereka menanam padi di situ.
Watch out: itu and situ look alike, but itu is for things and situ is for places.
Tatabahasa · Soalan 6
Pilih kata ganti nama yang sesuai.
Datuk menunjuk ke arah bukit yang sangat jauh.
"Burung hantu dipelihara di ________."
"Burung hantu dipelihara di ________."
那边（远）= sana；这里 = sini；这个 = ini
祖父指着很远的山，空格要填一个“地点”，而且是远的地方，所以用 sana。sini 是说话者身边的“这里”，距离不对；ini 指近处的“东西”，不是地点，放在 di 后面也不通顺。
例子：Rumah nenek di sana, di seberang sungai.
注意：di 后面接的是地点代词 sini、situ、sana，不接 ini、itu。
over there = sana; here = sini; this = ini
Grandfather points to a hill that is very far away. The blank needs a place, and a distant one, so sana fits. Sini is the spot right next to the speaker, which is the wrong distance, and ini points to a nearby thing, not a place, so it sounds wrong after di.
Example: Rumah nenek di sana, di seberang sungai.
Watch out: after di we use the place words sini, situ and sana, not ini or itu.
Ringkasan
Syabas!
Setiap sumbangan kecil menjaga alam kita.
Kita belajar bersoal jawab, membaca pantun, menjawab soalan pemahaman, ayat tunggal, ayat majmuk dan kata ganti nama.
Kembali ke Kelestarian Alam →